De Monsterkamer

Maarten van Maanen over papier

Sinds 2011 interviewt De Monsterkamer ontwerpers over papier. Wat is hun favoriete papier, wat zijn hun inspiratiebronnen en hoe zien zij de toekomst van papier? De vragen zijn steeds dezelfde, de antwoorden verrassen.

Wat is je favoriete papier en waarom?
Waar ik van hou is ongestreken papier met een natuurlijk voorkomen. Het mag vezelig en spikkelig zijn, ruw of stug, maar niet stroef. Je moet er met je vinger over kunnen glijden. De zachtheid en dromerigheid van foto’s gedrukt op Munken papier spreekt me aan. Munken Polar Rough bijvoorbeeld, Het ongestreken, zeer tactiele oppervlak van het Munken Polar Rough en de friswitte tint zorgen voor een mooie beeldweergave in combinatie met een natuurlijk papiergevoel. heb ik vaak gebruikt. Het is een papier dat kan bijdragen aan het karakter van bijna iedere publicatie. Het past zowel bij een riso geprint zine als bij een kunstpublicatie. Ik hou ook erg van gerecycled papier zoals Cyclus Cyclus is een 2-zijdig gestreken halfmat papier, geproduceerd met 100% gerecycleerde vezels., Rebello Rebello 110 CIE is een natuurwit ongestreken papier met een geheel eigen karakter. Het is geproduceerd van 100% ingezameld oud papier. en grijskarton. Zo heb ik voor de omslag van de publicatie Boerenzij gebruik gemaakt van Parelgrijskarton Parelgrijskarton is een eenzijdig glad, ontinkt en hoogwaardig, egaal grijskarton. van Koninklijke Moorman Karton.

Boerenzij | The Rural Side, Wapke Feenstra (Myvillages), omslag: Parelgrijskarton van Koninklijke Moorman Karton

Boerenzij | The Rural Side, Wapke Feenstra (Myvillages), papier: Munken Polar Rough 1.4

Boerenzij | The Rural Side

Kun je een voorbeeld geven van een ontwerp dat je hebt gemaakt, waarbij papier een bijzondere of juist heel functionele rol speelt?
Recent is de publicatie Artist in Space in opdracht van platform Noordenaars verschenen. Een verzameling van verschillende projecten binnen het experimenteel talentenprogramma Artist in Space. De publicatie bestaat uit 4 onderdelen: projecten, kunstenaars, instellingen en essays. Dit wordt door middel van kleur aangegeven. De nadruk in de publicatie ligt op een groot aantal afbeeldingen van diverse projecten en portretfoto’s van de deelnemende kunstenaars. Het ontwerp en de papierkeuze heb ik samen met Ellen de Haan gedaan. Voor het binnenwerk hebben we gekozen voor Lessebo Design Smooth 1.2 White Lessebo Design smooth 1.2 leent zich uitstekend voor de weergave van foto’s en heldere kleuren. , een ongestreken papier dat zich uitstekend leent voor de weergave van de foto’s en de heldere kleuren in de publicatie. De omslag is een iets grovere versie van hetzelfde papier, Lessebo Design 1.3 White Lessebo Design 1.3 heeft een licht ruw oppervlak dat het papier een robuust karakter geeft.. We zijn heel erg blij met deze keuze: de kleuren komen prachtig uit, het opdikkende papier zorgt voor een bepaalde stevigheid en de combinatie van binnenwerk op smooth en omslag op de vezelige variant geeft het geheel een bepaalde ‘feel’ mee.

Artist in Space, Noordenaars, omslag: Lessebo Design 1.3 White

Artist in Space, Noordenaars, papier binnenwerk: Lessebo Design Smooth 1.2 White

Artist in Space

Hoe belangrijk is de papierkeuze in de ontwerpen die je maakt? Besteed je veel tijd aan het uitzoeken van papier?
Papier is een belangrijk element van een ontwerp. Het is niet te vangen in tijd, maar eerder in intensiteit. Hoe je ernaar kijkt. Dan kun je het snel weten, of soms duurt het wat langer. Papierkeuze gaat voor een deel intuïtief. Ik volg een bepaalde aantrekkingskracht die me ertoe brengt een keuze te maken die tijdens een project ontstaat. Ik heb een kleine verzameling met favoriete papiersoorten die ik vaker gebruik of wil gaan gebruiken, en ik besteed daarnaast tijd aan het uitbreiden van mijn kennis en het ontdekken van nieuwe papiersoorten.

Kun je een ontwerp van een andere ontwerper aanwijzen waarvan de papierkeuze je aanspreekt?
Afgelopen week was ik in de boekhandel en zag daar On the Necessity of Gardening. De publicatie reflecteert op de tuin als metafoor voor de samenleving. Het ontwerp is van Bart de Baets. Het formaat van het boek is best groot en toch ligt het lekker in hand. Wat ik er echt goed aan vind is de subtiele blauwe zweem van het Schleipen blaulichweiss papier, dat een essentieel deel van het ontwerp is.

On the Necessity of Gardening, samengesteld door Laurie Cluitmans, ontwerp door Bart de Baets, papier: Schleipen werkdruck blaulichweiss 2.0 / maxi offset

En de recente publicatie Repairing earthquake project van Nishiko spreekt me ook aan. Het ontwerp is van Janneke Hendriks en Sepus Noordmans. Ook hier is het de zachte weergave van de afbeeldingen op het Munken Lynx Het ongestreken, gladde oppervlak van het Munken Lynx en de natuurwitte tint zorgen voor een exclusieve en tegelijkertijd authentieke uitstraling, met een natuurlijk papiergevoel.  papier die ik mooi vind in combinatie met het Cyclus Silk.

Repairing earthquake project, Nishiko, ontwerp Janneke Hendriks, Sepus Noordmans. Papier: Munken Lynx 90 g/m2 / Cyclus Silk 100 g/m2

Zijn er dingen die je mist in het huidige aanbod van papier?
Nee.

Wat is je grootste frustratie op het gebied van papier?
Ik kan me niet herinneren dat ik me gefrustreerd voelde op het gebied van papier.

Is het voor ontwerpers makkelijk of juist moeilijk om aan informatie over papier, papiermonsters en/of collecties te komen?
Er is een aantal producenten die erg goed zijn in het aanbieden van informatie en samples van hun papieren. Voor andere papiersoorten is dat lastiger. Een voorbeeld daarvan is Bunpel van TAKEO. Ik heb heel lang gewacht op een sample van dat papier. En volgens mij is het inmiddels ook niet meer verkrijgbaar in Nederland. Ik maak veel gebruik van de online database van De Monsterkamer en/of bel voor advies.

Jaarverslag kunsthuis SYB, risoprint, papier: Munken Pure Rough

Uitnodiging Lost & found, grijs recycled papier.

Hoe zie je de toekomst van papier?
Ik denk dat uitgesproken en specifiekere papiersoorten steeds meer zullen verdwijnen of duurder zullen worden en dat alleskunners meer de overhand zullen gaan nemen. Daarbij ben ik benieuwd naar de ontwikkelingen op het gebied van recycled, bio-based en klimaatneutrale papieren.

Foto’s bij dit artikel: ©De Monsterkamer, Justina Nekrašaitė

Interview door De Monsterkamer met Maarten van Maanen