De Monsterkamer

Julia Born over papier

Wat is je favoriete papier en waarom?
Mijn favoriete papier is het papier dat altijd net uit de collectie verdwenen is. Ik hou van papieren die goedkoop zijn of zo eruit zien. Een kwaliteit die bijna nauwelijks meer verkrijgbaar is, heet ‘gekalanderd’ – het papier is glad en een beetje wolkig omdat het ‘gehamerd’ is van beide kanten. Ik hou meestal van oudere papiersoorten, houthoudend (glans of ongestreken), met een natuurlijk lichte tint. Ik vind het mooi als de vezels of kleine partikels van het papier zichtbaar zijn. Mat coated papier kan ik niet uitstaan, dat vind ik ontzettend artificieel en onbezield. Mijn alltime favorite is Royal Print gesatineerd of mat, dat was liefde op het eerste gezicht.

Kun je een voorbeeld geven van een ontwerp dat je hebt gemaakt, waarbij papier een bijzondere of juist heel functionele rol speelt?
Het boek ‘Casco Issues X – The Great Method’ (in samenwerking met Laurenz Brunner) waarbij we 12 verschillende papiersoorten hebben gebruikt. De 12 tekst- en beeldbijdragen lopen asynchroon op de diverse soorten papier, gezet in 12 verschillende layouts. De verschillende papieren moesten niet alleen maar anders zijn in kleur of tint, maar ook qua oppervlakte, structuur etc. De afwerking (pocketboek genaaid gebrocheerd) is heel knap gedaan door een goeie boekbinder in Leipzig, geen makkelijke klus!

Hoe belangrijk is de papierkeuze in de ontwerpen die je maakt? Besteed je veel tijd aan het uitzoeken van papier?
De papierkeuze is erg belangrijk voor een boek dat ik ontwerp, maar ook voor andere dingen, erg bepalend voor de identiteit. Hoe ligt het in je handen? Hoe zwaar is het? Hoe dik zijn de pagina’s? Wat voor geluid maakt het? Welke associaties heb je met het papier? Ik doe altijd heel lang over een beslissing. Er komt altijd een moment (soms ook heel laat in het proces) wanneer ik weet: dat is het.
En ja, ik besteed dus veel tijd aan het uitzoeken van papier. Meestal ga ik naar mijn favoriete drukker (Calff & Meischke) en ga weer eens door alle collecties heen. Dat kan soms een dag duren. Ze hebben daar niet alleen papier dat in Nederland te krijgen is maar ook buitenlandse soorten.

Kun je een ontwerp van een andere ontwerper aanwijzen waarvan de papierkeuze je aanspreekt?
Niet echt, ik heb veel dingen die ik mooi vind.

Zijn er dingen die je mist in het huidige aanbod van papier?
Dit is bijna een retorische vraag, omdat de keuze enorm klein is geworden in de afgelopen jaren. Iedere maand gaan papierfabrieken dicht, en de leveranciers lopen steeds achter met hun collecties omdat er zoveel verandert in korte tijd. Het is dus bijna niet meer mogelijk om up to date te zijn. Ik mis veel papiersoorten die eruit zijn, en ik weet nu al welke er volgen…
Ik zocht bijvoorbeeld laatst een werkdruk papier, bulky, een beetje ‘vies’ en goedkoop – heel moeilijk te vinden.

Is het voor ontwerpers makkelijk of juist moeilijk om aan informatie over papier, papiermonster en/of collecties te komen?
Nu wel moeilijk, tot nu toe was het eigenlijk eerder makkelijk, toen onze collecties min of meer compleet waren. Mijn belangrijkste aanspreekpartner wat papier betreft is Freek Kuin van Calff & Meischke. Hij weet veel van papier, en hij weet precies wat ik mooi vind. We kunnen urenlang over papier praten.

door Julia Born